۱ ـ بانو نوابه که اولین زن میرزا است و پس از آنکه میرزا با یک جهش از مقام بندگی به رتبه ربوبیت و الوهیت ارتقاء یافت بانو نوا به از طرف وی به لقب (( ام الکائنات )) مفتخر گشت . میرزا از این زن دارای سه فرزند گردید دو پسر به نام عباس ( ملقب به غصن اعظم ) . مهدی ( ملقب به غصن اطهر و یک دختر به نام که بعدها به بهائیه خانم و ورقه علیا ملقب گشت .

۲ ـ مادر میرزا محمد علی (( غصن اطهر )) و میرزا ضیاء الله و میرزا بدیع الله که اسم دقیقی از ایاین زن بهاء الله در کتب بهائی منتشر نشده است .

۳ ـ گوهر خانم کاشی مادر فروغیه خانم .

۴ ـ جمالیه خانم که از دوازده  یا سیزده سالگی در خانه میرزا بعنوان خدمتکار می زیسته و چون به سن ۱۶ سالگی رسید میرزا حسین علی نوری که درآن زمان هفتاد سال داشته است دریای مهرش در حق وی به جوش و خروش می آید و نسیم لطفش وزیده او را به همسری خود برگزیده است .

منبع : کتاب جمال ابهی

۱٫ تشکیل دولت نژادپرست صهیونیستی اسرائیل
در زمان حیات شوقی و با سکوت خیانت آمیز و همراهی بی دریغ وی حکومت یهودی اسرائیل با نقض حقوق مسلم فلسطینیان در فلسطین روی کار آمد ،  تلاش های بی شمار بهائیت درهمکاری با صهیونیسم جهانی در ایجاد دولتی یهودی در قلب جامعه اسلامی موجب آن شد تا  این مسلک در آنجا رسمیت یافته و املاک و اموال بهائیان تحت حمایت واقع و از مالیات و عوارض معاف گردد.[۱]
۲٫  طراحی واجرای نقشه ده ساله مهاجرت بهائیان به نقاط مختلف جهان
توسعه تشکیلات اداری بهائیت از جمله اقدامات دوره ریاست شوقی افندی بر آئین بهائی بود و این فرایند به ویژه در دهه شصت میلادی، در اروپا و امریکا سرعت بیشتری گرفت و تکمیل معابد بهائی در چند گوشه و کنار دنیا (موسوم به مشرق الاذکار )از جمله رویدادهای زمان شوقی افندی به حساب می آمد
۳ . انفصال و جدائی مبلغین برجسته از بهائیت
در زمان ریاست شوقی برخی ازمبلغین برجسته بهائی راه خود را  از تشکیلات وی جدا کردند  و عده ای نیز به تشکیل سازمانهای انسان دوستانه غیر مذهبی روی آوردند که از آن جمله می توان به افراد زیر اشاره نمود :
میرزا احمد سهراب
از یاران قدیمی و پرکار عبدالبهاء که کاروان خاور وباختر را بنیانگذاری کرد . برخی از نویسندگان  ، فرقه ای بنام سهرابیه را منتسب به وی میدانند
 و اما از کسانی که اساسا فرقه بهائی را رها کرده و به دامان پر مهر اسلام باز گشتند می توان به افراد زیر اشاره نمود :
عبدالحسین تفتی آواره
وی در زمان بهائیت آواره نامیده شد وبعداز بازگشت خود را  آیتی نامید  ، در اثر این توبه مهمترین کتاب در تاریخ بهائیت بنام الکواکب الدرِیه فی مأثرالبها ئِیه که توسط وی نگاشته شده بود  و به تأیید مرکز میثاق بهاءالله یعنی عبدالبها رسیده بود توسط شوقی افندی از اعتبار ساقط گردید وی پس از بازگشت کتابی در رد فرقه بهائیت و مشاهدات خود از واقعیات بهائیان نوشت کتاب کشف الحیل در واقع توبه نامه آیتی  از منجلاب  بهائیت بود .
فضل الله صبحی مهتدی
خاندان وی از قدیمی ترین خاندانهای بابی بهائی کاشان و خود او از مقربان درگاه عباس افندی بود وی تا آنجا در تشکیلات بهائیت نفوذ کرد که به عنوان کاتب سایه به سایه عبدالبهائ لقب گرفت .
 پیام پدر و خاطرات صبحی از معروفترین آثار وی در معرفی ونقد فرقه بهائی میباشد .از نوشته های وی معلوم می گردد  شوقی به عادتی زشت  دچار بود که بها الله در کتاب اقدس از بیان حکم آن خجالت کشید و مبهم باقی ماند
مرحوم میرزا  حسن نیکو بروجردی
وی نیز با نگارش کتاب فلسفه نیکو به شرح حال و چگونگی ورود و خروج خود به فرقه بهائی میپردازد  ودر این بین اسراری از این فرقه را افشا میکند  که بهائیان را شرمنده و عصبانی و سایرین را غرق در حیرت وشگفتی از انبوه رذالتهای یک  مجموعه ظاهراً دینی مینماید
مرحوم میرزا صالح اقتصاد مراغه ای
مرحوم میرزا صالح اقتصاد مراغه ای، منشی محفل روحانی بهائیان بود که پس از اینکه به مقام «مبلغی امرالله و ناشر نفحات الله» رسید و به احوال بهائیان و آثار آنها آشنا شد! از بهائیت روی گرداند و مسلمان شد و کتاب ایقاظ  را در رد بهائیان نگاشت

ــــــ با اقتباس جزئی از کتاب در جستجوی حقیقت نوشته استاد علیرضا روزبهانی

عبدالبها در نامه اش به عمه خانم عزیه ، بعد از مقدار زیادی مقدمه چینی سر انجام به زبان کنایه ،عمویش ازل را درباره فرزندانش که پدر را رها کرده و به نزد میرزا حسینعلی رفته اتد مورد نقد قرار می دهدو می گوید نفوسی که خود نیاز به مربی دارند چگونه توانند مربی دیگران باشندو مریض کی تواند طبیب گردد و ناتوان هر گزپزشک توانا نشود…

عزیه خانم بلا فاصله می گوید کنایه تو را فهمیدم و مطلبی را که مقصودت بود دانستم و اکنون با اینکه راضی نبودم این مطالب را فاش کنم اماچون تو خواستی و دست تعدی گشودی نا گزیر هستم تعرض تورا پاسخ گویم اما از نقد ادبی عبارات مستهجن تو می گذرم چون از این کار خسته ام و تنفر دارم لذا به اصل مطلب می پردازم…

” مطلبی را که مقصودت بود دانستم و آن این است کسی که نتواند عیال و اطفال خود را تربیت نماید چگونه مربی عوالم آفاق و انفس تواند شد؟!  اولا می گویم عبارتی را که خدای متعال از زبان حبیبش خبر داده :

من اعتدی علیکم فاعتدوا بمثل ما اعتدی علیکم

چون خود مبادرت بر بی ادبی و جسارت کردی می گویم:

اگر در وجود خود شخص عیب و منقصتی باشد دفع و رفع او لازم تر است تا کسی که به او انتساب دارد…”

عزیه آنگاه از بیماری های جسمانی برادر ش بها ءاله پرده بر می داردهمچون رعشه دست و باد فتق که همواره با او بوده است ومی گوید اگر میرزا نفس مسیحایی داشته به قول  تو اول باید خوش را معالجه می کرده بعد به مداوای دیگران اقدام می نموده است!!

وقتی این دو مرض را نتوانسته از خود مداوا کندچگونه تواند امراض مزمنه نفسانیه مردم را مداوا کند؟!

او سالها بیماری فتق داشت و بادست مرتعش در انظار حاضر می شددر حالیکه مظاهر ظهور باید از هر عیب و نقص ظاهری و باطنی مبرا باشند .هرگز کرم شبتاب نباید بر خورشید خرده بگیرد و سراب را نسزد که آب را نقد کند که اگر چنین کند بر رسوائی خودافزوده است…:

” سال های دراز ابوی را مرض فتق ملازم رکاب و رعشه دست شاهد حضور و غیاب.

(و در کتاب سیاحت نامه ابراهیم بیک هم تصریح به این مطلب شده است)

این دو مرض را نتوانستند دفع و رفع کنندپس چگونه توانند امراض مزمنه نفسانیه عباد رامداوا کنند؟

طبیب یداوی الناس و هو علیل !

سال های سال جمال قدم و ملیک وجود(!) با بدن مفتوق و با ید مرتعش بسر بردندو حال آنکه به دلایل عقلیه و نقلیه ثابت می شود که شخص نبی و وصی که کظهر تامه حق وآیه الله است باید از تمام معایب و نقائص صوری و معنوی عری و بری باشد.

قدح کرم شبتاب بر طلعت آفتاب و ذم سراب بر آب از شرف خود کاستن و رسوائی خویش خواستن است…” ص ۳۷ و ۳۸

جانشینی شوقی افندی نیز، مانند موارد قبل، سبب مشاجرات و انشعابات دیگری در میان بهائیان شد.

در واقع،‌ عبدالبهاء نسبت به آن چه پدرش تعیین کرده بود،‌تجدیدنظر کرد و برادرش ،‌محمد علی افندی ،‌راکه باید بعد از او به رهبری بهائیان می رسید کنار گذاشت و سلسله ولایت امرالله را تأسیس نمود که نخستین آنها شوقی بود و پس از آن باید در نسل ذکور وی ادامه می یافت (عبدالبهاء. الواح و وصایا، ص ۱۱-۱۶) شوقی به یاری مادرش به ریاست رسید، ولی گروهی او را نپذیرفتند ، برخی از آنان آیین بهائی را رها کردند که از آن جمله اند : (عبدالحسین آیتی، فضل الله صبحی (مهتدی) و حسن نیکو، و برخی دیگر نسبت به اعتبار وصیت نامه تردید کردند.
شوقی ، به رسم معهود اسلاف خود، به بدگویی و ناسزا به مخالفان پرداخت و آنان کتابهایی در پاسخ او و مشتمل بر گزارش دوران ابستگی شان به آیین بهائی و مشاهدات خود نگاشتند، چون کشف الحیل عبدالحسین آیتی، خاطرات صبحی و فلسفه نیکو.
شوقی،‌بر خلاف نیای خود، تحصیلات رسمی داشت و در دانشگاه امریکایی بیروت و سپس در آکسفورد تحصیل کرده بود. تحصیلات او در این شهر، به سبب درگذشت عبدالبهاء ناتمام ماند.
نقش اساسی او در تاریخ بهائی، توسعه تشکیلات اداری و جهانی این آیین بودو این فرایند به ویژه در دهه شصت میلادی، در اروپا و امریکا سرعت بیشتری گرفت و ساختمان معبدهای قاره ای بهائی موسوم به مشرق الاذکار به اتمام رسید.
تشکیلات بهائی، که شوقی افندی به آن « نظم اداری امرالله » نام داد، زیر نظر مرکز اداری و روحانی بهائیان واقع در شهر حیفاکه به “بیت العدل اعظم الهی” موسوم است اداره می گردد.
در زمان حیات شوقی افندی، حکومت اسرائیل در فلسطین اشغالی تأسیس شد. تأسیس این حکومت با مخالفت همه کشورهای اسلامی روبرو شد و به ویژه رفتار صهیونیستها با مسلمانان عواطف و احساسات عموم مسلمانان راجریحه دارکرد،‌اما شوقی ،‌علاو بر مکتوبات حاکی از موافقت او و بهائیان با تأسیس دولت اسرائیل ،‌بعد از استقرار این دولت، با رئیس جمهور اسرائیل دیدار کرد و «مراتب دوستی بهائیان را نسبت به کشور اسرائیل بیان و آمال و ادعیه آنان را برای ترقی سعادت اسرائیل» اظهار داشت. (مجله اخبار امری، تیر ۱۳۳۳).  او هم چنین در پیام تبریک نوروز ۱۳۲۹، خطاب به بهائیان اعلام کرد که «مصداق وعده الهی به ابناء‌ خلیل و وراث کلیم ، ظاهر و باهر و دولت اسرائیل در ارض اقدس مستقر» شده است.
در همین پیام، به پیوند استوار دولت اسرائیل با مرکز بین المللی جامعه بهائی اشاره شده است .(شوقی افندی، توقیعات مبارکه، ص ۲۹۰) موارد متعدد دیگر از ارتباط رهبران بهائی با حکومت اسرائیل، و تلاش های آنان برای به رسمیت شناخته شدن آیین بهائی از سوی این حکومت، در مجلات اخبار امری بهائیان و توقیعات مبارکه شوقی افندی گزارش شده است.
شوقی چند کتاب به فارسی و انگلیسی نوشت:
”
قرن بدیع”:

اصل این کتاب به انگلیسی است و در چهار جلد نوشته شده و مشتمل بر تاریخ باب و بهاء تا صدمین سال اعلان ادعای باب، توقیعات مبارکه، مجموعه دستخط های شوقی به مناسبت های گوناگون است در شش جلد به فارسی.

” دور بهائی”:

این کتاب به انگلیسی نوشته شده و مروری است بر تاریخ بهائیت و پیش بینی آینده آن طبق نظر عبدالبهاء و ترجمه کتاب تاریخ نبیل زرندی به انگلیسی (در باره این کتاب، محیط طباطبائی، سال ۳، ش ۹، ص ۷۰۶). بنابه تصریح عبدالبهاء در الواح و وصایا، پس از وی بیست و چهار تن از فرزندان ذکورش، نسل بعد از نسل، با لقب ولی امرالله باید رهبری بهائیان را به عهده می گرفتند و هر یک باید جانشین خود را تعیین می کرد «نا بعد از صعودش اختلاف حاصل نگردد» (عبدالبهاء، مفاوضات، ص ۴۵-۴۶)، لیکن شوقی افندی،
نخستین فرد از این سلسله عقیم بود و طبعاً بعد از وفاتش ،‌در ۱۳۳۷ش ، دوران دیگری از دو دستگی و انشعاب و سرگشتگی در میان بهائیان ظاهر شد ولی سرانجام همسر شوقی افندی ، روحیه ماکسول، و تعدادی از گروه ۲۷ نفری منتخب شوقی افندی، ملقب به «ایادیان امرالله» اکثریت بهائیان را به خود جلب و مخالفان خویش را طرد و «بیت العدل» را در ۱۳۴۲ش/۱۹۶۴ تأسیس کردند.

از گروه «ایادیان امر الله » در زمان نگارش این مقاله تنها سه نفر یعنی روحیه ماکسول و دو تن دیگر در قید حیاتند و با کمک افراد منتخب بیت العدل که به «مشاورین قاره ای» معروف اند رهبری اکثر بهائیان را به عهده دارند. طبق آمارهای بهائیان، ‌جمعیت بهائیان در جهان، در ۱۳۷۱/۱۹۹۲ ،‌ ۵ میلیون نفر تخمین زده می شود.

انشعاب دیگری که به موازات رهبری روحیه ماکسول شکل گرفت،‌ انشعاب «ریمی » بود. از آن جا که طبق پیش بینی عبدالبهاء رئیس دانمی «بیت العدل» باید «ولی امر اللله» باشد و «بیت العدل» بدون ولی امر صلاحیت رهبری ندارد.

چارلز میس ریمی ادعا کرد که جانشین شوقی و ولی امر است.

او دلایلی نیز بر جانشینی خود ارائه و به توطئه قتل شوقی و از بین بردن وصیت نامه وی اشاره کرد. ریمی طرفدارانی در میان بهائیان پیدا کرد و گروه دیگری با عنوان «بهائیان رتدکس» پدید آورد. این گروه امروزه در امریکا ،‌هندوستان ، استرالیا و چند کشور دیگر پراکنده اند.

عده دیگری از بهائیان نیز پس از مرگ شوقی به رهبری جوانی از بهائیان خراسان، به نام جمشید معانی، روی آوردند. این جوان خود را «سماء‌الله» نامید و طرفداران او در اندونزی، هند، پاکستان و امریکا پراکنده اند.

است (فرید، ص ۴۲). اما شرایط تاریخی و فاصله گرفتن رهبران بهائی از ایران و نیز عدم موفقیت در جلب نظر مخاطبان اولیه، و نیز مهاجرت شماری از پیروان این آیین به کشورهای   غربی و آشنایی رهبران بهائی با اندیشه های جدید در دوره اقامت بغداد و   استانبول و عکا ، عملاً سمت و سوی آین آیین را تغییر داد و آن را به صورت   آشنای دین های شناخته شده ، به ویژه اسلام، دور کرد.
 برخی محققان، یکی از دلایل عدم نشر کتاب اقدس در چند دهه اخیر ،‌و نیز   ترجمه نشدن آن به زبانهای اروپایی، را همین تغییر روش می دانند.
 عبدالبهاء ،‌در سفر سه ساله خود آن چه را که بهائیان به عنوان تعالیم دوازده   گانه می شناسند، ولی عملاً به هجده تعلیم بالغ می شود ( مومن، ص ۱۸۵)   مدون و معرفی نمود و تعالیم باب و بهاء را با آن چه در قرن نوزدهم در   غرب،خصوصاً روشنگری و مدرنیسم و اومانیسم متداول بود، آشتی داد.
 به عبارت دیگر تعلیمات آیین بهائی با سفر عبدالبهاء ،‌به غرب طنین دیگری یافت.  برخی از این تعالیم در گفتار و نوشتار میرزاحسینعلی نوری مستتر بود وبرخی   دیگر نتیجه مطالعات ،‌تجربیات و برخوردهای عبدالبهاء با تفکر غربی، به ویژه   الهیات جدید مسیحی و نیز اندیشه ها و آمال ترقی و تجدد در مغرب زمین بود   (دایره المعارف جهان اسلام آکسفورد ، ذیل Bahaiا).   نمونه ای از این جمع آوری و التقاط که تفاوت تعالیم بهایی ،قبل و بعد از سفر   عبدالبهاء به غرب را چشمگیر می سازد تعلیم راجع به لسان اسپرانتو است که      در اوایل قرن بیستم طرفدارانی یافته بود، ولی به زودی غیر عملی بودن آن آشکار   شد و در بوته فراموشی افتاد ( نوری. در لوح شیخ، ص ۱۰۱-۱۰۲،‌ نیز اشاره ای   به این خط کرده است ) .   موارد دیگر تعالیم دوازده گانه عبارت است از ‌:‌ ترک تقلید ( و به تعبیر متداول نزد    بهائیان ،‌تحری حقیقت) . تطابق دین با علم و عقل ، وحدت اساس ادیان ،‌بیت   العدل ، وحدت عالم انسانی ، ترک تعصبات ،الفت و محبت میان افراد بشر، تعدیل   معیشت عمومی، تساوی حقوق رجال و نساء،‌ تعلیم و تربیت اجباری، صلح   عمومی و تحریم جنگ .
عبدالبهاء این تعالیم را از ابتکارات پدرش قلمداد می کرد و در مواضع گوناگون   گفته بود که پیش از او چنین تعالیمی وجود نداشته است (عبدالبهاء، خطابات،   ص ۱۹۱)؛
با این همه در معرفی آیین بهائی و آن چه میرزا حسینعلی آورده است . بر این   نکته که او «تجدید تعالیم انبیا» کرده و «اساسی که  میع پیغمبران گذاشتند آن   اساس بهاءالله است و آن اساس، وحدت عالم انسانی است ،‌آن اساس محبت   عمومی است، و آن اساس صلح عمومی بین دول است. و…» (همو، خطابات،   چاپ زرقانی و کردی، ج ۱، ص ۱۸-۱۹، ج ۲، ص ۲۸۶) تأکید کرده بود.
 عبدالبهاء چندین کتاب نیز نوشت که اهم آنها بدین قرار است: مقاله شخصی   سیاح، گزارشی است از زبان یک سیاح موهوم، در باره تاریخ باب و بهاء (در باره   این کتاب و تأثر آن از آثار آحوند زاده، محیط طباطبائی، سال ۳، ش ۶، ص ۴۲۷،   سال۴، ش ۲، ص ۱۱۵)؛ مفاوضات ،‌مکاتیب ،‌خطابات، هر سه مشتمل بر مطالب   مختلف و سخنرانی ها و نامه های او، تذکره الوفا که زندگی نامه شماری از  قدمای آیین بهائی است.

_____________________________

۱- ترور امیرکبیر را« بابی»ها طراحی کرده بودندعبدالله شهبازی، فصلنامه تاریخ معاصر ایران،شماره ۲۷، مورخه پاییز ۱۳۸۲، ص .۳۸
۲- در فرقه های ضاله بابیگری و بهائیگری، ناصر الدین شاه قاجار موقعیت ومنزلت «شمربن ذی الجوشن» قاتل حضرت اباعبدالله الحسین (ع) را دارد و میرزاتقی خان امیرکبیر نیز شخصیتی همسان وهم شأن «ابن سعد» سپهسالار یزید بن معاویه در حادثه خونبار کربلا را داراست. نگارنده از یکی از بهائی زادگان متعصب شنیدم که سقوط سریع امیرکبیر از صدارت و سپس قتل فجیع او درحمام فین کاشان، را انتقام الهی و نتیجه رفتاری می دانست که با «حضرت نقطه اولی و پیروانش» ]یکی از القاب سید محمد علی «باب»، حضرت «نقطه اولی» بوده است[ مرتکب شد و تلاش برای از بین بردن ناصر الدین شاه در شمار واجبات این فرقه پوشالی محسوب می شده است. (مؤلف) این زن که خانم سلطانی نام داشت و در همسایگی خانه ما زندگی می کرد، هرروز دعا یا لوح مخصوصی را در لعن ونفرین ناصرالدین شاه می خواند. (البته باید به بهائیان حق داد که چنین تصوری نسبت به امیرکبیر داشته باشند چرا که تیزبینی و دقت امیرکبیر موجب حفاظت از اصول دین تحریف نشده و جلوگیری از رشد بهائیت – با وجود حمایت های پنهان و آشکار روسیه از آنان و همچنین نفوذ روسیه در دربار ایران – در دربار و در نتیجه ایران گردید).
۳- شوقی افندی، قرن بدیع، جلد یک، صص ۳۱۹-.۳۱۸
۴ -دکتر سعید زاهد زاهدانی، بهائیت در ایران، انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی، چاپ اول، ۱۳۸۰، ص .۱۴۸
۵ -فریدون آدمیت، امیر کبیر و ایران، ص .۴۵۷
۶- عبداله شهبازی، فصلنامه تاریخ معاصر ایران، شماره ۲۷، سال هفتم، پاییز .۱۳۸۲
۷ -برخی از این درگیری ها و جنایات در کتاب بهائیان، نوشته سیدمحمدباقر نجفی، صص ۵۳۳ – ۶۱۳ ذکر شده است.
۸- شوقی افندی، قرن بدیع، جلددوم، ص .۱۲۲
۹- طاهره قزوینی دختر حاج ملاصالح قزوینی برغانی، برادرزاده و عروس حاج ملا محمد تقی قزوینی معروف به «شهید ثالث» که با استفاده از استعداد و تیزهوشی خداداد و منحصر پدر وعموی دیگرش – ملا محمد علی برغانی، از مریدان خاصه سید کاظم رشتی – که اخباری مسلک بودند به حلقه طلاب در آمده بود و سیدکاظم او را در رسائل جوابیه خود قره العین نامیده بود. او کسی است که با بی حجابی و بی عفتی خود و سوءاستفاده از آشنایی با علوم دینی عده بسیاری را به بابیگری کشاند. تاریخ نویسان وجود اورا عمده ترین عامل نشر عقاید بابیت دربین زنان می دانند. همچنین شهادت شهید ثالث، عمو و پدر شوهر او به تحریک قره العین صورت گرفت (بهائیت در ایران، ص ۱۳۵-۱۳۲). زشتی و قبح اعمال قره العین به حدی است که پیروان این فرقه نیز به آن معترضند، از جمله خواهر میرزا حسینعلی (بهأ) بعدها در مورد قره العین و تندروی های او در لوح عمّه گفته است که قره العین یک دفعه بی حکمتی کرد و هنوز از کله مردم نمی توانیم به در آوریم. (فتنه باب، ص ۱۷۵).
۱۰- یعنی پشت ایمان از رفتار ایشان به لرزه در می آید.
۱۱- میرزا حسینعلی نوری (بهأ)، مائده آسمانی، جزوهفتم، ص .۱۳۰
۱۲- میرزا حسینعلی نوری(بهأالله)، اقتدارات، چاپ سنگی، ۱۳۱۰ هص ق، خط مشکین قلم، ص .۲۸
۱۳- عبدالحسین نوایی، فتنه باب، صص ۲۱۳-.۲۱۲
۱۴- از شهرهای ترکیه.